از کرمانشاه چه میدانیم؟
کرمانشاه یکی از مهمترین شهرهای تاریخی غرب ایران و بزرگترین شهر منطقه زاگرس میانی است؛ شهری که به دلیل قرار گرفتن در مسیر باستانی میان فلات ایران و بینالنهرین، از دوران هخامنشی تا قاجار همواره اهمیت سیاسی، نظامی و تجاری داشته است. این شهر در طول تاریخ با نامهایی چون «قرمسین» و «کرمانشاهان» شناخته میشد و امروزه نیز یکی از غنیترین شهرهای ایران از نظر میراث تاریخی و فرهنگی به شمار میرود.
مردم کرمانشاه به چه زبانی صحبت میکنند؟
مردم کرمانشاه عمدتاً به زبان کُردی سخن میگویند و گویش رایج شهر، «کردی کرمانشاهی» یا «کرماشانی» است که از شاخه کردی جنوبی به شمار میرود. این زبان، در گروه زبانهای ایرانیِ غربی و از شاخهی بزرگِ زبانهای هندواروپایی است. در برخی دیدگاههای رایج در میانِ عوام، این زبان را از ریشهی زبان اوستایی میدانند، اما زبانشناسان ریشهی زبانِ کردی را در زبان پهلوی در نظر میگیرند.
گویش کرمانشاهی به آهنگ نرم و موسیقایی خود شناخته میشوند و گوش تمام ِ ایرانیان، به آوازهای فولکلوریک کردی آشنا است.
مکانهای دیدنی کرمانشاه
کرمانشاه از دیدنیترین شهرهای ایران محسوب میشود که مکانهای تاریخی بسیاری را در خود جای داده است. طاق بستان شاید مشهورترین مکان دیدنی در کرمانشاه باشد.
طاق بستان کجاست؟
طاق بستان مهمترین جاذبه تاریخی کرمانشاه و یکی از مشهورترین آثار دوره ساسانی در ایران است. این مجموعه در دامنه کوه و در کنار چشمهای طبیعی ساخته شده و قدمت آن به حدود ۱۷۰۰ سال پیش بازمیگردد. طاق بستان در دوره حکومت اردشیر دوم، شاپور سوم و خسرو پرویز ایجاد شد و شامل چند نقشبرجسته و دو طاق سنگی بزرگ و کوچک است. در دیوارههای طاق بزرگ، صحنههای شکار گراز و شکار گوزن با جزئیات بسیار دقیق حجاری شدهاند و شکوه دربار ساسانی را به تصویر میکشند. مشهورترین تصویر این مجموعه، نقش خسرو پرویز سوار بر اسب افسانهایش «شبدیز» است که از شاهکارهای حجاری ایران باستان محسوب میشود.
در روایتهای محلی گفته میشود شبدیز سریعترین و محبوبترین اسب خسرو بوده و شاه چنان به او علاقه داشت که کسی جرأت نداشت خبر مرگ اسب را به او بدهد. بسیاری از مردم محلی معتقد بودند تصویر حجاریشده خسرو و شبدیز در طاق بستان نمادی از جاودانه شدن این پیوند در تاریخ است.
مجموعه بیستون
بیستون یکی از مهمترین محوطههای تاریخی ایران است که در حدود ۳۰ کیلومتری شرق کرمانشاه قرار دارد و در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است.
مهمترین اثر مجموعه، کتیبه داریوش بزرگ است که حدود ۲۵۰۰ سال پیش به دستور داریوش هخامنشی بر سینه کوه حک شد. این کتیبه به سه زبان فارسی باستان، ایلامی و بابلی نوشته شده و شرح پیروزی داریوش بر شورشهای آغاز سلطنت او را روایت میکند. کتیبه بیستون نقش مهمی در رمزگشایی خط میخی فارسی باستان داشت و از مهمترین اسناد تاریخی جهان باستان محسوب میشود.
ارتباط بیستون با داستان شیرین و فرهاد
نام بیستون برای بسیاری از مردم ایران، پیش از آنکه یادآور کتیبه داریوش و تاریخ هخامنشی باشد، با داستان عاشقانه «خسرو و شیرین» و شخصیت افسانهای «فرهاد» گره خورده است. کوه بیستون در ادبیات فارسی به نماد عشق، رنج و دلدادگی تبدیل شده و یکی از مشهورترین افسانههای عاشقانه ایران در همین مکان روایت میشود.
اما برای اثر «فرهادتراش» در محوطه بیستون با 45 متر ارتفاع و 20 متر طول که به ظرافت تراشیده و صاف شده است، روایتهای گوناگونی وجود دارد. در نخستین روایت، این مکان بخشی از آمادهسازی دیوارهی کوه برای حکاکیهای جدید است. روایت دوم، این اثر را آمادهسازی ساخت یک معبد یا کاخ در دوران ساسانی میداند که ناتمام مانده و سومین روایت، این سازه را معدن استخراج سنگ برای ساخت کاخ خسروپرویز در جنوب این محوطه درنظر میگیرد. با این حال، پیوند این مکان با داستانها و اساطیر کهن و محلیِ ایران، غیرقابل انکار است.
تکیه معاونالملک؛ موزهای از هنر کاشیکاری قاجار
تکیه معاونالملک یکی از منحصربهفردترین بناهای قاجاری ایران است که به دلیل کاشیکاریهای برجسته و رنگارنگ شهرت جهانی دارد. این بنا در دوره قاجار به دستور حسینخان معینالرعایا ساخته و بعدها توسط حسنخان معاونالملک تکمیل شد.
برخلاف بسیاری از بناهای مذهبی ایران که فقط آثاری با مضامین دینی دارند، در تکیه معاونالملک علاوه بر صحنههای عاشورایی، تصاویر شاهنامه، داستانهای اساطیری، نبردهای تاریخی و چهرههای دوره قاجار نیز دیده میشود. همین ویژگی باعث شده این بنا یکی از مهمترین نمونههای هنر تصویری دوره قاجار باشد.
تکیه بیگلربیگی؛ خانهای اشرافی با تالار آینه
تکیه بیگلربیگی از زیباترین بناهای تاریخی کرمانشاه است که در اواخر دوره قاجار به دستور عبداللهخان بیگلربیگی ساخته شد. این بنا در اصل خانه و تکیه خاندان بیگلربیگی بوده و معماری آن نمونهای شاخص از خانههای اعیانی قاجاری در غرب ایران به شمار میرود.
مهمترین بخش بنا، تالار آینه است که با آینهکاریهای ظریف و تزئینات داخلی شناخته میشود. امروزه بخشی از مجموعه به موزه پارینهسنگی زاگرس اختصاص یافته که تنها موزه تخصصی پارینهسنگی ایران است و آثار مربوط به انسانهای نخستین ساکن غارهای زاگرس را نمایش میدهد.
موزه پارینهسنگی زاگرس کجاست؟
موز پارینهسنگی زاگرس در تکیه بیگلربیگی کرمانشاه قرار دارد. در این موزه، بقایایی از انسانریختهای ساکن در اطراف کرمانشاه قرار دارد.
کرمانشاه، یکی از قدیمیترین سکونتهای انسان در ایران است قدیمیترین شواهد یافت شده از زیست انسانریختها در محوطه سنگ معدن کرمانشاه یافت شده که 700 هزار تا یک میلیون سال پیش است. همچنین شواهدی از دورهی پارینهسنگی کهن به قدمت 200 هزار سال در کرمانشاه کشف شده است.
به نظر میرسد ساکنان این منطقه، در حدود 9 هزار سال پیش، نخستین انسانهایی بودند که در پی گرم شدنِ زمین، غارنشینی را ترک کرده و به زندگی یکجانشینی روی آورند و برای اولین بار با ساخت خشم خام، خانه ساخته و با اختراع سفال، صنعتگری کردند. بر این اساس، قدمت تاریخی کرمانشاه بین 8 تا 12 هزار سال برآورد میشود و این مکان همواره محل سکونت انسان در دورانِ مختلف بوده است.
خانه مشروطه کرمانشاه کجاست؟
خانه مشروطه یا سرای مهدوی، متعلق به محمدمهدی فیض مهدوی، از روحانیان شیعه و هواداران جنبش مشروطه یادگار روزهایی است که کرمانشاه در تحولات سیاسی ایران نقش مهمی داشت. این شهر در جریان انقلاب مشروطه و همچنین سالهای جنگ جهانی اول، یکی از مراکز مهم سیاسی کشور بود و بسیاری از آزادیخواهان و رجال سیاسی در آن فعالیت میکردند.
خانه مشروطه امروزه بخشی از حافظه تاریخی شهر محسوب میشود و یادآور نقش کرمانشاه در جریانهای سیاسی معاصر ایران است.
چگونه به کرمانشاه سفر کنیم؟
سفر به کرمانشاه، هم به صورت هوایی و هم به صورت زمینی ممکن است. اما بهترین گزینه، استفاده از خدمات تورهای گردشگری برای سفر به کرمانشاه است. تورهای گردشگری خدمات متفاوتی مانند گشتهای شهری و تورلیدر محلی ارائه میدهند که سفر را برای شما بهیادماندنی میکنند. یکی از مطرحترین تورهای کرمانشاه، توسط آژانس مسافرتی هزارویکگشت پاسارگاد برگزار میشود که در زمینه برگزاری تورهای تجربهمحور و آیینمحور متخصص است. تجربهی زیست در دلِ تاریخ، فرهنگ و آیینهای کرمانشاه برای درکِ هرچهبیشتر این شهر، رویکرد اصلی هزارویک گشت پاسارگاد برای برگزاری این تور است.
برای کسب اطلاعات بیشتر درباره تورهای کرمانشاه میتوانید با کارشناسان ما در آژانس مسافرتی هزارویک گشت پاسارگاد در ارتباط باشید.
- تصویر ابتدای صفحه، عکسی از طاق بستان متعلق به 90 سال پیش
